HOME
22 listopada 2017   23:58 GMT    
 
 
   ENGLISH
   ESPAÑOL
   FRANÇAIS
   ARABIC
   DEUTSCH
   ITALIANO
   NEDERLANDS
   PORTUGUÊS
   SUOMI
   SVENSKA
   SWAHILI
   TÜRKÇE
Share/Bookmark
Poszerzenie podstaw wymiaru podatku „kluczem do demokracji i rozwoju"
Julio Godoy

Paryż, 12. lipca (IPS) - Kraje afrykańskie powinny rozszerzyć podstawy wymiaru podatku, aby zwiększyć wpływy do swoich budżetów. Są one niezbędne dla dobrego rozwoju, tworzenia instytucji państwowych czy konstruktywnego dialogu społecznego, który umacnia tzw. kontrakt społeczny z obywatelami.

Takie są wnioski z dwóch przeprowadzonych ostatnio w Afryce badań nad podstawą wymiaru podatku.

Jednak według prognoz gospodarczych Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) z bieżącego roku, rozszerzenie podstaw wymiaru podatku nie musi oznaczać zwiększenia wpływów do budżetu.

Zamiast tego, podatki powinno nałożyć się na różne działalności gospodarcze, od przemysłu wydobywczego po indywidualne dochody. Trzeba również systematycznie ograniczać zwolnienia z podatków.

Jean-Philippe Stijns, pierwszy autor badań OECD, powiedział IPS, że „kraje afrykańskie muszą wyselekcjonować wyszkolonych, dobrze opłaconych i uczciwych urzędników administracji podatkowej, aby państwo mogło skutecznie egzekwować należności, z których można będzie finansować programy rozwoju".

Stijns, który w OECD jest specjalistą w zakresie ekonomii Afryki i Bliskiego Wschodu, wymienia dwa kraje, którym udało się stworzyć elitę urzędników podatkowych.

„Uganda i Ruanda to kraje z najmniejszymi dochodami w Afryce, w których niedawno jeszcze toczyły się wyniszczające wojny domowe. Mimo to, w tamtejszych urzędach podatkowych zatrudnieni są świetnie wyszkoleni pracownicy publiczni, którzy nie biorą udziału w rozgrywkach politycznych" – argumentuje Stijns.

Według Stijns’a, jeśli kraje z najniższymi dochodami potrafią to zrobić, wszystkie inne państwa też sobie z tym poradzą.

Reforma administracji podatkowej „musi stworzyć nowoczesny system, w którym podatnicy sami rozliczają się z państwem. Jeśli wesprzeć to selektywnymi audytami, z pewnością poprawi to stosowanie regulacji podatkowych" – dodaje Stijns.

Co więcej, w krajach z niskim PKB, w których wydajność sektora państwowego i prywatnego jest słaba, systemy podatkowe muszą być relatywnie proste i przejrzyste. Podatnik powinien rozumieć działanie systemu, dlatego procedury podatkowe muszą być uproszczone.

Stijns uważa także, że liczne zwolnienia z płatności sprawiają, że obecny system szwankuje. Ograniczenie ich jest kluczem do większej wydajności. „Dobrym przykładem, który potwierdza, że jest to wykonalne, jest Maroko" – powiedział dla IPS.

„Maroko przeprowadziło badania podatków i wydatkowania, aby oszacować liczbę zwolnionych z podatku obywateli" – tłumaczy Stijns. „Okazało się, że zwolnienia były często samowolne i kosztowały skarb państwa fortunę. Marokańscy ustawodawcy zrozumieli, jaka jest skala problemu, co dało im podstawy do kwestionowania zwolnień i zmniejszenia ich liczby". Tego typu badania powinny być przeprowadzone wszędzie.

Tegoroczne prognozy gospodarcze dla Afryki, których współautorami był Afrykański Bank Rozwoju i Komisja Gospodarcza ONZ, potwierdziły, że gospodarki krajów Afryki przeżywają recesję spowodowaną kryzysem i to w czasie, gdy mają osiągnąć milenijne cele rozwoju.

Światowy kryzys nagle zakończył okres szybkiego wzrostu gospodarczego w Afryce, który zmalał z ok. 6% w latach 2006-2008 do 2,5% w roku 2009.

Kryzys zmniejszył już i tak małe wpływy z podatków, zwłaszcza w najbiedniejszych krajach. W 2008 roku, roczne podatki przypadające na jednego mieszkańca wynosiły od 20 do 40 dolarów w Burundi, Gwinei-Bissau, Republice Demokratycznej Konga, Sierra Leone oraz w Etiopii. W Gwinei Równikowej było to już 5 000 dolarów, a w Libii 12 000 dolarów.

Jak uważa Stijns, oprócz zwiększenia wpływów państwa, systemy podatkowe mogą przynieść wiele korzyści dla demokratyzacji i instytucjonalizacji krajów rozwijających się.

„Skuteczny system podatkowy zwiększa wiarygodność państwa i sprawia, że obywatele rozumieją rolę kontraktu społecznego" – mówi Stijns. „Pomoc krajom afrykańskim w poszerzaniu podstaw wymiaru podatku jest dla nich bodźcem do bezpośredniego kontaktu z obywatelami i zrozumienia ich potrzeb" – twierdzi Stijns. Jest to również okazja do tworzenia uprawomocnionych instytucji państwa i do poprawy dialogu społecznego.

Wnioski te, znajdują potwierdzenie w badaniu pt.: „Światło na afrykańskie podatki" przeprowadzonym przez londyńską organizację Sieć Uczciwości Podatkowej (TJN). Badania te podsumowują dociekania afrykańskich, europejskich i amerykańskich ekonomistów w tematyce systemów podatkowych Afryki.

Samuel Fakile, profesor ekonomii i finansów publicznych na Uniwersytecie Covenant w Nigerii powiedział IPS, że „wpływy z podatków są w Afryce relatywnie niskie. Zwiększenie ich często jest często wymuszane przez słabe państwa, w których nie przekłada się to na modernizację służb społecznych".

Fakile powiedział również, że „podatkowanie jest trzonem funkcji zarządzania i na swój sposób kształtuje relacje państwa z obywatelami. W Europie, podatki nie tylko pomogły zbudować strukturę państwa, ale także ją kształtowały".

Fakile narzeka także na liberalizację międzynarodowego handlu, przez co państwa afrykańskie musiały obniżyć cło i tym samym zainkasowały mniejszą kwotę z podatków. Dalsza liberalizacja tylko to pogorszy. Wzywa on także do zniesienia stref bezcłowych, które oferują podatkowe „wakacje". „Strefy wolne od cła zmniejszają bazę podatkową , komplikują system administracyjny i są jedną z głównych przyczyn utraty wpływów z podatków" – uważa Fakile.

Wskazuje on na „edukację młodego pokolenia podatników, które musi poznać jak ważną rolę pełnią podatki".

„Kanały telewizyjne i stacje radiowe powinny oferować programy na temat podatków, które pomogłyby dzieciom i dorosłym zrozumieć, dlaczego płacenie podatków jest ich obywatelskim obowiązkiem".

 
  MDGs in English
News in RSS
Newborn Deaths Expose India’s Low Health Budget
Technology Bolsters Cooperatives’ Chances of Success
RIO+20: The Two Faces of BRICS Development Aid
Learning from Argentina’s Formula to Improve Education
Finetuning the Fight Against AIDS in Cuba
More >>
  Trade and Poverty - English
News in RSS
XML error: The element 'html' is used but not declared in the DTD/Schema.