HOME
17 listopada 2017   19:47 GMT    
 
 
   ENGLISH
   ESPAÑOL
   FRANÇAIS
   ARABIC
   DEUTSCH
   ITALIANO
   NEDERLANDS
   PORTUGUÊS
   SUOMI
   SVENSKA
   SWAHILI
   TÜRKÇE
Share/Bookmark
Prywatyzacja niczym łapanie spadających towarów
Ruth Langa

Lusaka, Zambia, 9 lipca (IPS) - Zambia, w ciągu 18 lat, sprzedała co najmniej 262 przedsiębiorstwa państwowe. Ostatnim z nich była mocno krytykowana firma telekomunikacyjna Zamtel.

Toczy się dyskusja, czy prywatyzacja jest faktycznie najlepszą strategią państwa. Tymczasem, rząd wyciągnął wnioski ze swoich doświadczeń i w ostatnim przetargu koncernów znacząco podniósł poprzeczkę.

Operator telekomunikacyjny Lap Green Networks, w który inwestuje rząd Libii, wykupił w czerwcu za 384 miliony dolarów, 75% udziałów firmy Zamtel. Jest to najwyższa suma, za jaką sprzedano przedsiębiorstwo państwowe, od kiedy tylko rozpoczęto w tym kraju proces prywatyzacyjny (1992 rok).

Prywatyzacja jest jednym z warunków, jakie postawiły Zambii Międzynarodowy Fundusz Walutowy i Bank Światowy. Musi on być spełniony, jeśli Zambia chce nadal liczyć na dotacje z ich strony. Kiedy w 1991 do władzy doszedł Ruch na rzecz Wielopartyjnej Demokracji, instytucje Bretton Woods nalegały na strukturalny program zmian, który wspierałby powstawanie gospodarki rynkowej w tym socjalistycznym jeszcze kraju. James Matale, szef agencji prywatyzacyjnej w Zambii, powiedział IPS, że prywatyzacja była postrzegana jako panaceum na problemy gospodarcze kraju, „ale – dodał – jest prowadzona przez wpływowe koncerny posiadające kontakty w rządzie, które traktują prywatyzowane przedsiębiorstwa i nieruchomości jak towary, które spadły przypadkiem z przejeżdżającej ciężarówki. W tym procesie jest wiele korupcji – podsumowuje."

Dziwi go fakt, że Zambia wciąż stawia na prywatyzację w swoich celach rozwoju. Doświadczenia Matale mówią, że zastrzyk finansowy w państwowych przedsiębiorstwach i mniejsza interwencja rządu postawiłyby je na nogi.

Były prezydent Frederich Chiluba nie zgadza się z tym. Powiedział IPS, że prywatyzacja była jego główną strategią „uwolnienia gospodarki". Kiedy w 1991 przejmował rządy, państwo angażowało się tylko w „pieczenie chleba i komunikację autobusową" – argumentuje Chiluba.

Rząd dofinansowywał przedsiębiorstwa przynoszące straty – kopalnie miedzi. Okresowo dostawały one aż milion dolarów dziennie. Dlatego szybko zwiększały się problemy finansowe rządu i zadłużenie, które sięgnęło niemal 7 miliardów dolarów.

Chiluba, któremu w 2009 postawiono zarzut korupcji, przyznał, że za jego kadencji, rząd ponosił straty. Prawie 300 bezwładnych przedsiębiorstw musiało zostać przekazanych w prywatne ręce. Niektórych miejsc pracy nie dało się odratować, zwłaszcza w tych przedsiębiorstwach, które zamykane były zaraz po przekazaniu.

„Jako strategia –prywatyzacja jest sukcesem. Wprowadziła wydajność i przewidywalność w gospodarce. Pieniądze, które wydano na dofinansowania i subwencje rządowe, teraz będą mogły zasilić jakiś lepszy cel. Kopalnie doświadczają wzrostu wykładniczego. Za tymczasowe straty nadrobili nowi pracodawcy w gospodarce".

Minister Handlu Felix Mutati wyznał IPS, że sprzedaż Zamtel to dotąd najlepszy interes, jaki zrobiono w kraju. Z poprzednich 267 transakcji, rząd zainkasował łącznie 433 milionów dolarów. Tym razem zarobił 257 milionów dolarów „na czysto" i 127 milionów z gwarantowanego finansowania.

Mutati tłumaczy, że rząd szukał sposobów na wzmocnienie działań Zamtel-a oraz rozwiązania jego długofalowych problemów. Firma była bliska bankructwa, a połowa jej obrotu szła na pensje dla 2400 pracowników. W 2008 roku odnotowano 17 milionów dolarów straty. W 2009 –było to już 30 milionów.

Co więcej, mimo, że Zamtel był prawie monopolistą na rynku, firmie udało się przyciągnąć jedynie 100 000 abonentów przewodowych i bezprzewodowych, podczas gdy Zain i MTN (dwaj prywatni operatorzy) – mają łącznie 3,5 miliona abonentów.

Mimo znacznie mniejszej bazy klientów, Zamtel zatrudniał cztery razy więcej pracowników niż jego prywatni konkurenci.

Prywatni operatorzy odprowadzili do skarbu państwa około 270 milionów dolarów, podczas gdy Zamtel był dłużny państwu blisko 56 milionów.

Były dwie możliwości: albo włożyć w interes kolejne 200 milionów dolarów albo wprowadzić udziałowca. „Rząd nie miał pieniędzy, więc prywatyzacja była najlepszą opcją" – mówi Mutati.

Liderzy opozycji Hakainde Hichilema i Michael Sata z sojuszu UPND (Zjednoczona Partia na rzecz Krajowego Rozwoju) i PF (Front Patriotyczny), zarzucali rządowi, że proces sprzedaży był mało przejrzysty. Ich zdaniem, sprzedano zbyt wiele udziałów, za zbyt niską cenę.

Rząd uważa jednak, że w tym przypadku chodziło przede wszystkim o odprawy i brak zatrudnienia.

Sekretarz generalny Narodowego Związku Pracowników Komunikacji, Clement Kasonde chwali sprzedaż firmy. Powiedział, że związek współpracował z rządem i z nowymi udziałowcami w celu ustalenia uczciwych odpraw dla pracowników firmy Zamtel.

Personel otrzyma odprawę równą wynagrodzeniu za 3 m-ce pracy za każdy przepracowany rok, podwójną pensję za repatriację i wysokość jednej pensji za skrócony okres wypowiedzenia. Rekonstrukcje i ponowne zatrudnienia przewidziane są między lipcem a sierpniem br.

„To zatkało usta krytykom" – twierdzi Justine Sinkoko, księgowa w Zamtel, która tylko czeka na odprawę, by zmienić coś w swoim życiu.

„Ignorowaliśmy zachęty, by sprzeciwić się sprzedaży, bo my tu naprawdę cierpimy. Nigdy nie było wiadomo, kiedy otrzymamy pensje. Czasami były opóźnione o dwa miesiące. Nie ma tu ani jednego pracownika, który sprzeciwiałby się sprzedaży. Ci, którzy chcą, mogą ubiegać się o ponowne zatrudnienie" – mówi Sinkoko. To pierwszy przypadek wpisania warunków odpraw dla pracowników do umowy sprzedaży. W przeszłości, te kwestie podlegały wyłącznie decyzjom nowych właścicieli i dlatego w Zambii są setki osób, które nawet 10 lat po prywatyzacji przedsiębiorstwa czekają na swoje pieniądze.

 
  MDGs in English
News in RSS
Newborn Deaths Expose India’s Low Health Budget
Technology Bolsters Cooperatives’ Chances of Success
RIO+20: The Two Faces of BRICS Development Aid
Learning from Argentina’s Formula to Improve Education
Finetuning the Fight Against AIDS in Cuba
More >>
  Trade and Poverty - English
News in RSS
XML error: The element 'html' is used but not declared in the DTD/Schema.